Wspólną cechą wszystkich pustyń są skąpe opady. Niedostatek deszczu może mieć różne przyczyny. Niektóre największe pustynie świata, na przykład Sahara albo pustynie australijskie, znajdują się w strefie stałych wyżów. Masy opadającego powietrza są suche, więc przepływając nad tymi obszarami nie zostawiają wilgoci. Niektóre pustynie leżą w cieniu opadowym wielkich łańcuchów górskich.

W zachodniej części Ameryki Północnej wilgotne powietrze napływające znad Pacyfiku zmuszone jest przez nadbrzeżne góry do wznoszenia się. Ochładza się wówczas i traci prawie całą wilgoć. Na zachodnich stokach gór pada deszcz i śnieg, a pozbawione wilgoci powietrze opada wzdłuż wschodnich zboczy i tworzy suche wiatry, wiejące w Wielkiej Kotlinie. Położona na pograniczu Chile i Peru pustynia Atakama oraz południowoafrykańska pustynia Namib z czają swe istnienie zimnym morskim. Wilgotne wiatry w stronę wybrzeża tracą wilgoć pływając nad zimną wodą. Wtedy mgła. Do nadbrzeżnych stanów pustynnych wilgoć już w nie dociera, toteż deszcze prawie nie padają. Inne pustynie, też położone w środkowej Azji j Gobi, znajdują się daleko od o dociera więc tam mało wilgoci.